Ρόβι ή ροβίτσα ή αλλιώς ψιλοφάσουλα- Ένα ξεχασμένο φαγητό της Ελλάδας

Το ρόβι. Ένα ξεχασμένο κτηνοτροφικό φυτό. Με αυτό τον τρόπο ο Δρ. Δημήτριος Ν. Βλαχοστέργιος, Δόκιμος Ερευνητής Ινστιτούτου Κτηνοτροφικών Φυτών και Βοσκών Λάρισας αναφέρεται στο συγκεκριμένο φυτό, λέγοντας ότι μπορεί να αποτελέσει μια καλή λύση στο παραγωγικό αδιέξοδο των αγροτών. H έκταση της καλλιέργειας του ροβιού στην Ελλάδα υπολογίζεται κοντά στα 1000 στρέμματα, αλλά παρατηρείται αναζωογόνηση του ενδιαφέροντος για το ρόβι.

Ωστόσο, ένα σημαντικό πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχουν ποικιλίες για το ρόβι ή ροβίτσα στην αγορά και καλλιεργούνται διάφοροι τοπικοί πληθυσμοί, οι οποίοι, αν και επιδεικνύουν ικανοποιητική σταθερότητα, δίνουν χαμηλές αποδόσεις.

Από τα ερευνητικά προγράμματα γενετικής βελτίωσης του Ινστιτούτου Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας έχει δημιουργηθεί μια ποικιλία ροβιού, η οποία μετά την εγγραφή της στον Εθνικό Κατάλογο θα δοθεί για καλλιέργεια στους Έλληνες αγρότες και αναμένεται να οδηγήσει σε σταθεροποίηση και αύξηση των αποδόσεων.

Η γεωργική αξία του ροβιού, σύμφωνα με τον ερευνητή, εντοπίζεται κυρίως στη μεγάλη αντοχή στην ξηρασία, στη διατροφική του αξία ως συμπλήρωμα πρωτεΐνης στα σιτηρέσια των αιγοπροβάτων και στο χαμηλό κόστος παραγωγής.

Οι παρατηρούμενες κλιματικές αλλαγές στην περιοχή της Μεσογείου καθιστούν το ρόβι πολύ ενδιαφέρον είδος, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αξιοποίηση ξηρικών εκτάσεων.

Από την άλλη πλευρά, η ανάγκη διατήρησης και ανάπτυξης της αιγοπροβατοτροφίας, ιδιαίτερα στις ορεινές περιοχές, σε συνδυασμό με τη μείωση του κόστους διατροφής των ζώων απαιτεί συμπυκνωμένες ζωοτροφές με χαμηλό κόστος. Τα

“Το ρόβι αποτελεί μια σημαντική εναλλακτική επιλογή που ανταποκρίνεται εξαιρετικά σε όλα τα παραπάνω. Επίσης, σαν ψυχανθές προσαρμόζεται άριστα στα συστήματα αμειψισποράς εμπλουτίζοντας το έδαφος με άζωτο” σημειώνει ο κ. Βλαχοστέργιος, σύμφωνα με τον οποίο, το συγκεκριμένο κτηνοτροφικό φυτό σε άλλες χώρες χρησιμοποιείται και σε συστήματα συγκαλλιέργειας με σιτηρά.

Το ρόβι και τα χαρακτηριστικά του

Το ρόβι, τονίζει ο ερευνητής, ανήκει στην οικογένεια των ψυχανθών (Leguminosae) και η επιστημονική του ονομασία είναι Vicia ervillia (L.) Wild.

Σήμερα, καλλιεργείται σε περιοχές της Μέσης Ανατολής, την Τουρκία και σε κάποιες χώρες της Μεσογείου.

Η καλλιέργεια του ροβιού στην πατρίδα μας έχει μια συνεχή παρουσία αιώνων και η αφετηρία του ανάγεται στους αρχαίους χρόνους. Στα κείμενα του αρχαίου φιλοσόφου Θεόφραστου (372-287/5 π.Χ.) φαίνεται ότι η καλλιέργειά του ήταν γνωστή στην αρχαιότητα με την ονομασία όροβος. Οι ιστορικές πηγές αναφέρουν ότι ο καρπός του φυτού χορηγούνταν στα βόδια και στις κότες, ενώ το άχυρο στα αιγοπρόβατα. Το ρόβι εμφανίζεται και σε νεότερα, λαογραφικά κυρίως κείμενα, όπου βρίσκουμε αναφορές για την καλλιέργεια του σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας και την αξιοποίηση του στην κτηνοτροφία.

Σήμερα, το ρόβι καλλιεργείται στην Ελλάδα, ειδίκότερα στην Μεσσηνία και στα Καλάβρυτα, σε μικρή έκταση σε ημιορεινές και ορεινές περιοχές, αποκλειστικά σχεδόν για παραγωγή καρπού.

Η ανάπτυξη του φυτού είναι όρθια, με ύψος που φθάνει μέχρι τα 50-60 εκατοστά. Η έκπτυξη των φύλλων ακολουθεί την διάταξη των περισσότερων ψυχανθών (σύνθετα φύλλα με πολλά ζεύγη λογχοειδών φυλλαρίων), ενώ το ριζικό του σύστημα παρουσιάζει ενδιαφέρον καθώς εμφανίζει πλούσια ανάπτυξη. Τα άνθη είναι λευκά έως ροδόχρωμα. Οι λοβοί εμφανίζουν χαρακτηριστική περίσφυξη διαγράφοντας τη θέση των σπόρων. Το σχήμα των σπόρων είναι γωνιώδες με χρώμα σε διάφορες αποχρώσεις και διαβαθμίσεις του καφέ.

Το ρόβι ευδοκιμεί σε ποικιλία εδαφών, χωρίς να έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις γονιμότητας. Δεν απαιτεί αζωτούχο λίπανση, αντιδρά όμως θετικά στην φωσφορική λίπανση. Ανάλογα με την περιεκτικότητα του εδάφους σε φώσφορο η φωσφορική λίπανση μπορεί να κυμαίνεται από 6-9 μονάδες φωσφόρου το στρέμμα. Χαρακτηρίζεται από μεγάλη αντοχή στην ξηρασία

Το ρόβι σπέρνεται το φθινόπωρο σε πυκνότητα σποράς 12-13 κιλά/στρέμμα. Σε ορεινές περιοχές όπου η θερμοκρασία πέφτει κάτω από τους -10οC η σπορά είναι καλύτερο να γίνεται νωρίς την άνοιξη ώστε να αποφευχθούν οι απώλειες λόγω χαμηλών θερμοκρασιών. Για τη σπορά χρησιμοποιούνται οι κοινές σπαρτικές μηχανές των σιτηρών.

Επειδή ο λοβός σχίζεται εύκολα κατά την περίοδο της ωρίμανσης και ο σπόρος “τινάζει”, ο θερισμός γινόταν χωριστά από τον αλωνισμό. Ωστόσο, σήμερα η πρακτική αυτή έχει ουσιαστικά εγκαταλειφθεί και γίνεται θεριζοαλωνισμός χρησιμοποιώντας τις κοινές θεριζοαλωνιστικές μηχανές των σιτηρών. Χρειάζεται, όμως, προσοχή ώστε η διαδικασία να γίνεται τις πρώτες πρωινές ώρες για να μειώνονται οι απώλειες από το “τίναγμα” των σπόρων.

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της καλλιέργειας του ροβιού, όπως και των περισσότερων ψυχανθών, είναι η αντιμετώπιση των πλατύφυλλων ζιζανίων. Η σταδιακή απόσυρση των περισσότερων ζιζανιοκτόνων τα οποία θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τα πλατύφυλλα ζιζάνια έχει δημιουργήσει μεγάλα προβλήματα στην καλλιέργεια.

Για την αντιμετώπιση των αγροστωδών ζιζανίων υπάρχουν αρκετά αποτελεσματικά ζιζανιοκτόνα κατάλληλα για την καλλιέργεια.

Ο σημαντικότερος εχθρός της καλλιέργειας του ροβιού είναι ο βρούχος (Bruchus spp.), για τον οποίο συστήνονται προληπτικοί ψεκασμοί με τα κατάλληλα εντομοκτόνα κατά τη διάρκεια της άνθησης και του γεμίσματος του σπόρου.

    Απόδοση-Διατροφική αξία

Ενώ τα ρεβίθια και τα φασόλια είναι πολύ πιο δημοφιλή, η ροβίτσα έχει στην πραγματικότητα να προσφέρει υψηλότερη διατροφική αξία και τα οφέλη της για την υγεία του οργανισμού περιλαμβάνουν:

  • μείωση της κακής χοληστερόλης και προστασία από καρδιακές παθήσεις. Αποτρέποντας την οξείδωση της LDL, κρατά τις αρτηρίες καθαρές, βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος, μειώνει τις φλεγμονές και αντιστρέφει τη βλάβη στα αιμοφόρα αγγεία. Με την πρόληψη της εναπόθεσης πλάκας μειώνεται επίσης ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου.
  • μείωση της υψηλής πίεσης του αίματος. Πιστεύεται ότι τα πεπτίδια που υπάρχουν σε υψηλά επίπεδα σε αυτό το όσπριο, παρεμποδίζουν τη συστολή των αιμοφόρων αγγείων.
  • μπορεί να συμβάλλει στην καταπολέμηση του καρκίνου. Τα υψηλά επίπεδα αμινοξέων, ολιγοσακχαριτών και πολυφαινολών που περιέχει παρέχουν υψηλά επίπεδα αντιοξειδωτικών που όχι μόνο καταπολεμούν τους όγκους αλλά προστατεύουν επίσης από βλάβες του DNA και τη μετάλλαξη των κυττάρων. Τα φλαβονοειδή βιτεξίνη & ισοβιτεξίνη έχουν υψηλές δραστικότητες απομάκρυνσης ελεύθερων ριζών οι οποίες βοηθούν στη μείωση του οξειδωτικού στρες, του παράγοντα που προκαλεί τον καρκίνο.
  • μπορεί να αποτρέψει και να αντιμετωπίσει το διαβήτη τύπου 2. Μειώνοντας τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, μειώνει επίσης τα επίπεδα ολικής χοληστερόλης, τα τριγλυκερίδια, τα πεπτίδια C πλάσματος και τα επίπεδα γλυκαγόνης. Βελτιώνει επίσης την ανοχή στη γλυκόζη και την αυξημένη ανταπόκριση στην ινσουλίνη.
  • βοηθά στην απώλεια βάρους και σας κρατά χορτάτους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα
  • ισορροπία των ορμονών
  • είναι αρκετά εύπεπτη και μπορεί να βοηθήσει στην αποτοξίνωση του σώματος λόγω των ινών και του ανθεκτικού αμύλου που περιέχει
  • αυξάνει την ανοσία και προστατεύει από τις λοιμώξεις εξαιτίας της μεγάλης ποικιλίας των φυτοθρεπτικών αντιφλεγμονοδών και αντιμικροβιακών ουσιών που περιέχει.
  • είναι εξαιρετική πηγή πρωτεΐνης υψηλής ποιότητας με υψηλά επίπεδα σφαιρίνης και λευκωματίνης, τις κύριες πρωτεΐνες αποθήκευσης
  • βελτιώνει την υγεία του δέρματος. Τα φυτοοιστρογόνα που περιέχει η ροβίτσα έχουν αντιγηραντικά οφέλη, καθώς διεγείρουν την παραγωγή κολλαγόνου, ελαστίνης, και υαλουρονικού οξέος που είναι απαραίτητα για ένα νεανικό, πιο υγιές δέρμα.

Πώς θα τη μαγειρέψετε

Μαζί της μπορείτε να φτιάξετε πολλά και νόστιμα πιάτα. Συγκεκριμένα, ταιριάζει πολύ σε μαγειρευτά και σούπες και δίνει πολύ ωραίες, πράσινες βελουτέ καθώς και πουρέ. Επίσης, μπαίνει σε σαλάτες και σε διάφορα κρύα πιάτα και με ροβίτσα μπορείτε φτιάξτε και χορτοφαγικά κεφτεδάκια.

Συνταγή για σούπα βελουτέ

Υλικά

  • 2 φλιτζάνια πράσινο φασολάκι ροβίτσα
  • 2 κρεμμυδάκια φρέσκα, ψιλοκομμένα
  • 1 κοτσάνι σέλερι κομμένο λοξά
  • 2 κουλούρια Θεσσαλονίκης
  • λίγο ελαιόλαδο
  • 1 μεγάλο κρεμμύδι, σε κομμάτια
  • 1 καρότο κομμένο στη μέση
  • 2-3 κλαδάκια σέλινο
  • 2 κολοκυθάκια σε φέτες
  • 1 φλιτζανάκι του καφέ ελαιόλαδο
  • αλάτι, πιπέρι

Διαδικασία

Βάζετε 1,5 λίτρο νερό σε κατσαρόλα και ρίχνετε το κρεμμύδι, το καρότο, το σέλινο, τα κολοκυθάκια και τα βράζετε μέχρι να μαλακώσει το καρότο.

Παράλληλα, βράζετε σε ξεχωριστή κατσαρόλα τα φασόλια για 5 λεπτά και τα σουρώνετε πετώντας το νερό. Όταν μαλακώσει το καρότο από την κατσαρόλα με το ζωμό το αφαιρείτε με τρυπητή κουτάλα, το κρατάτε στην άκρη και ρίχνετε μέσα στην κατσαρόλα τα φασόλια. Συνεχίζετε το βράσιμο μέχρι να μαλακώσουν τα φασόλια.

Προσθέτετε ανάλογο αλατοπίπερο, ένα φλιτζανάκι του καφέ ελαιόλαδο και πολτοποιείτε τα φασόλια μαζί με τα λαχανικά και το ζωμό της κατσαρόλας είτε επί τόπου με ραβδομπλέντερ είτε σε δυο-τρεις δόσεις σε μπλέντερ. Αν είναι πολύ πηχτή η σούπα, την αραιώνετε με λίγο νερό και τη βάζετε να πάρει μια βράση.

Σε ένα τηγάνι ζεσταίνετε λίγο ελαιόλαδο και σοτάρετε το ψιλοκομμένο κρεμμυδάκι μαζί με το σέλερι και το καρότο που αφαιρέσατε από την κατσαρόλα, αφού πρώτα το κόψετε σε κυβάκια. Όταν μαλακώσουν τα λαχανικά τα αλατοπιπερώνετε και τραβάτε το τηγάνι από τη φωτιά.

Αν έχετε φρέσκο κουλούρι, το κόβετε σε φετούλες και το ρίχνετε πάνω από τα λαχανικά της σούπας. Αν είναι μπαγιάτικο, ακόμα καλύτερα, το κόβετε σε ροδελίτσες που ψήνετε για λίγο σε δυνατό φούρνο να γίνουν σαν κρουτόν.

Για να σερβίρετε, μοιράζετε τη σούπα σε βαθιά πιάτα ή μπολ κι από πάνω ρίχνετε πρώτα μερικά σοταρισμένα λαχανικά και μετά λίγα κρουτόν κουλουριού.

Πηγή: healthyliving.gr

Advertisements